Wysokość wadium — ile wynosi i kto ustala kwotę.

19 lipca 2026 roku

Część hasła Wadium · wróć do hasła

Ile wynosi wadium — dwa limity ustawowe i ich podstawy prawne.

Wysokość wadium ogranicza ustawa Prawo zamówień publicznych (PZP). Sufit to 3% wartości zamówienia w postępowaniach od progów unijnych (art. 97 ust. 2 ustawy PZP) i 1,5% w trybie podstawowym (art. 281 ust. 4 ustawy PZP). Konkretną kwotę ustala zamawiający i wpisuje ją w SWZ (Specyfikacji Warunków Zamówienia) — Ty ją sprawdzasz, nie wyliczasz.

Najpierw porządek: te procenty to maksima, nie „minimalne stawki”. Zamawiający może żądać wadium, ale nie musi (art. 97 ust. 1 ustawy PZP). Wolno mu też zejść poniżej limitu. A procent liczy od wartości zamówienia, którą sam oszacował — nie od Twojej ceny ofertowej.

Najkrócej:

• maksimum 3% wartości zamówienia od progów unijnych (art. 97 ust. 2 PZP), 1,5% w trybie podstawowym (art. 281 ust. 4 PZP),
• procent liczy się od szacunkowej wartości zamówienia netto (art. 28 PZP), nie od Twojej ceny,
• konkretną kwotę zamawiający wpisuje w SWZ — wnosisz ją co do grosza,
• przy ofertach częściowych: osobna kwota dla każdej części (art. 97 ust. 3 PZP),
• wadium bywa dopiero od progu stosowania PZP: 170 000 zł netto,
• wymaga go 41,1% postępowań (dane bieżące tendero.pl).

Jakie są progi wadium w zamówieniach publicznych?

Przykład: przy wartości zamówienia 1 000 000 zł netto maksymalne wadium to 15 000 zł w trybie podstawowym albo 30 000 zł w postępowaniu od progów unijnych. Czysta arytmetyka. Tu nie ma uznaniowości — jest sufit z ustawy.

Od czego liczy się procent — wartość zamówienia netto, nie Twoja cena.

Wysokość wadium liczysz od wartości zamówienia ustalonej przez zamawiającego, nie od swojej ceny z oferty.

Ustawa mówi wprost: podstawa to całkowite szacunkowe wynagrodzenie wykonawcy „bez podatku od towarów i usług” (VAT) — art. 28 ustawy PZP. Tę wartość zamawiający szacuje z należytą starannością na etapie przygotowania postępowania. Twoja kalkulacja oferty niczego tu nie zmienia, nawet jeśli jest wyższa albo niższa.

• Prostowanie #1: procent liczysz od wartości zamówienia z dokumentów zamawiającego, nie od ceny Twojej oferty.
• Prostowanie #2: liczysz od netto, nie brutto — VAT do podstawy wadium nie wchodzi.

Gdzie znajdziesz kwotę wadium — w SWZ, nie w kalkulatorze.

Konkretną kwotę wadium bierzesz z SWZ — zamawiający wpisuje ją w dokumentach zamówienia, a Ty wpłacasz dokładnie tę kwotę.

W trybie podstawowym kwota wadium ma się pojawić w SWZ jako element wymagany przez ustawę (art. 281 ust. 2 pkt 10 ustawy PZP). Zasady są proste: nie zgadujesz procentu. Nie „szacujesz” pod swoją cenę. Czytasz kwotę z dokumentu.

• Otwierasz SWZ i znajdujesz pozycję „wadium” z podaną kwotą.
• Jeśli zamówienie ma części, sprawdzasz kwotę dla tej części, na którą składasz ofertę.
• Wnosisz wadium w dokładnej kwocie wskazanej w SWZ.

Wadium przy ofertach częściowych i zamówieniach podobnych — osobna kwota dla każdej części.

Przy ofertach częściowych nie ma jednego wadium „na wszystko”. Zamawiający ustala kwotę osobno dla każdej części (art. 97 ust. 3 ustawy PZP), a kwota dla części nie może przekroczyć 3% wartości danej części. Wolno mu też żądać wadium tylko przy niektórych częściach.

Składasz ofertę na kilka części? Wadium możesz wnieść osobno dla każdej albo łącznie — pod warunkiem, że da się jednoznacznie przypisać kwotę do części. To nie jest miejsce na domysły, bo brak, zaniżenie albo spóźnienie kończy się odrzuceniem oferty (art. 226 ust. 1 pkt 14 ustawy PZP).

Dla zamówień podobnych i dodatkowych (m.in. art. 214 ust. 1 pkt 7 i 8) zamawiający ustala wadium od wartości zamówienia podstawowego (art. 97 ust. 4 ustawy PZP).

Od jakiej kwoty bywa wadium — próg 170 000 zł netto i drabinka progów.

Wadium w reżimie PZP pojawia się dopiero, gdy zamówienie podlega ustawie. Próg stosowania PZP to 170 000 zł netto — obowiązuje od 1 stycznia 2026 roku. Do końca 2025 roku wynosił 130 000 zł.

Chcesz szybki test? Spójrz na szacowaną wartość zamówienia. Jeśli jest poniżej progu, ustawa nie działa — i wadium „z PZP” nie występuje, bo nie ma postępowania w PZP.

• Poniżej progu — brak reżimu PZP, więc nie ma wadium na zasadach PZP.
• Po wejściu w reżim PZP — zamawiający może żądać wadium i wtedy czytasz kwotę w SWZ.
• Dalej — wysokość ograniczają ustawowe maksima: 1,5% w trybie podstawowym, 3% od progów unijnych.

W praktyce mylą Cię nie procenty, tylko reżim: najpierw sprawdzasz próg. Potem dopiero liczysz.

Ile postępowań wymaga wadium — 41,1% rynku i mediana 102 439 zł.

Wadium nie jest „zawsze”: zamawiający stawia ten warunek w 41,1% postępowań (dane bieżące tendero.pl). W pozostałych go nie żąda.

Skalę kwot też warto urealnić. Mediana wartości umowy w naszej bazie to 102 439 zł. Przy ustawowych limitach mówimy więc zwykle o wadium rzędu tysięcy złotych, nie o procencie od milionów. Taka kwota częściej testuje płynność niż budżet. Liczysz od realnej wartości zamówienia z dokumentów, nie od wyobrażeń o rynku. A dokumentów nie brakuje: codziennie w bazie tendero.pl przybywa ok. 1 400–2 000 ogłoszeń, średnio ok. 1 700 — w części z nich kwota wadium jest już podana w SWZ.

Za niska kwota wadium — odrzucenie oferty bez uzupełnienia.

Błąd w wysokości wadium kosztuje najwięcej: zamawiający odrzuca Twoją ofertę.

PZP zapisuje ten skutek wprost. Brak wadium, kwota za niska albo wpłata po terminie kończą się odrzuceniem na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 14 ustawy PZP. Nie ma „dopłaty po fakcie”. Nie ma „wyjaśnimy później”. Po upływie terminu składania ofert wadium nie podlega uzupełnieniu.

• Za niskie — nawet o grosze.
• Po terminie — spóźnienie działa tak samo jak brak.
• Nieprawidłowo — w efekcie oferta pozostaje bez wymaganego zabezpieczenia.

Wysokość wadium w licytacjach i przetargach nieruchomości — inne zasady.

Jeśli szukasz wadium w licytacji komorniczej albo w przetargu na nieruchomość, jesteś w innym reżimie niż zamówienia publiczne. Tu nie działa logika PZP.

W takich postępowaniach wadium wynika z przepisów Kodeksu cywilnego i z regulaminu organizatora. To on opisuje kwotę, formę i terminy. Zasad z zamówień publicznych nie przenosisz 1:1, bo skończysz z błędną kwotą albo w złej formie.

• zamówienia publiczne: wadium „z PZP”,
• licytacje i nieruchomości: Kodeks cywilny + regulaminy organizatorów.

Cała wysokość wadium w trzech ruchach:

• kwotę czytasz w SWZ — przy częściach: w tej części, na którą składasz ofertę,
• limit sprawdzasz z ustawy: maksymalnie 3% od progów unijnych, 1,5% w trybie podstawowym — od wartości zamówienia netto,
• wpłacasz dokładnie tę kwotę i w terminie, bo błąd oznacza odrzucenie oferty bez uzupełnienia.

Sprawdzenie kwoty wadium zajmuje minutę. Najtrudniejsze dzieje się wcześniej: ten SWZ trzeba w ogóle zobaczyć. Specyfikacje z gotowymi kwotami wadium mijają Cię codziennie. Policzyć umiesz — pytanie, czy widzisz.

Autor: Jarosław Świderski

Ekspert od przetargów publicznych. Ponad 28 lat po stronie wykonawcy, ponad 700 postępowań.

O mnie · LinkedIn